Waar overnachten op Madeira: de juiste uitvalsbasis kiezen

Madeira is 57 km lang en 22 km breed, maar die getallen zijn misleidend. Het binnenland is een massa bergkammen en ravijnen tot 1.800 meter hoog, en de plek waar je slaapt bepaalt hoe je vakantie eruitziet: hoeveel zon je krijgt en of je überhaupt een auto nodig hebt. De zuidkust is warm en bijna onafgebroken bebouwd van Calheta tot Machico. Het noorden is groener, natter en veel rustiger. Alles boven de 300 meter is koeler dan de kust, en dat maakt meer uit dan de meeste eerste bezoekers verwachten, vooral tussen november en maart.

Zo ziet het eiland er streek voor streek uit, met eerlijke voor- en nadelen.

In de hoofdstad wonen zo'n 105.000 mensen, en elke buslijn op het eiland vertrekt vanuit hier. Huur je geen auto, dan voorkom je door in Funchal te verblijven (of ergens met een frequente busverbinding ernaartoe, zoals Monte of Caniço) dat je je dagen moet plannen rond twee landelijke vertrektijden.

Funchal valt uiteen in twee heel verschillende uitvalsbases.

De hotelzone (Lido), ten westen van het centrum langs de kust, is waar reisorganisaties hun gasten onderbrengen. De hotels zijn comfortabel en sommige luxueus, maar de wijk zelf is een resortstrook: voor het avondeten in de oude straatjes loop of rijd je 20 tot 30 minuten naar de stad. Prima als je een zwembad en zeezicht wilt en 's avonds niet veel van plan bent uit te gaan.

Het centrum en de oude stad (Zona Velha) bieden appartementen, pensions en kleine hotels tussen de cafés, de Mercado dos Lavradores en de kabelbaan naar Monte. Je stapt de deur uit en staat midden in de stad. De prijs is wat verkeerslawaai in de ochtend, en parkeren is lastig als je wel een auto hebt.

Er is een derde optie die de meeste bezoekers missen: de woonheuvels net ten oosten van en boven het centrum, rond São Gonçalo en Monte. Quinta's en particuliere appartementen hierboven hebben het amfitheateruitzicht over de hele baai, op tien minuten rijden van de oude stad. Denk in de winter aan de hoogteregel: op 300 meter vragen de avonden om een trui, terwijl het aan de boulevard nog T-shirtweer is.

Machico is de tweede stad van het eiland, 20 minuten van Funchal over de snelweg, met een goudgeel strand (het zand werd uit de Westelijke Sahara aangevoerd), een vissershaven en een oud centrum achter de boulevard. Niets spectaculairs, en dat is juist de charme: het is een echte werkstad met goede cafés en enkele van de beste busverbindingen buiten de hoofdstad.

Santa Cruz wordt vaak afgedaan omdat het vliegveld ernaast ligt, en dat is onterecht. Het dorp en de kerk zijn van dichtbij aantrekkelijk, en voor één nacht voor een vroege vlucht is het beter dan om 5 uur 's ochtends met de taxi het eiland over.

Caniço de Baixo is een klein, goed onderhouden badplaatsje met een rotsstrand, al lang geliefd bij Duitse bezoekers. Rustig 's avonds. In het naburige Garajau staan het Christusbeeld op de klif en een kabelbaan naar het strand beneden.

Santo da Serra ligt landinwaarts op een plateau, bij de golfbaan. Koeler, sommige ochtenden mistig, met een zondagsmarkt. Een uitvalsbasis voor het oosten en de boswandelingen, niet voor strandweer.

Het stuk van Ribeira Brava tot Paúl do Mar krijgt de meest betrouwbare zon van het eiland. Hier verblijf je in de winter als warmte voorop staat.

Ribeira Brava is een klein, levendig kustplaatsje aan de voet van de noord-zuidweg, met goede busverbindingen in beide richtingen. Ponta do Sol doet zijn naam eer aan en is populair geworden bij digitale nomaden. Calheta heeft een van de twee kunstmatige zandstranden van het eiland, een jachthaven en een groeiend aantal restaurants. Verderop liggen Jardim do Mar en Paúl do Mar, vissersdorpjes met kasseien onder de kliffen, waar de avonden doodstil zijn; voor allebei wil je een auto.

Eén waarschuwing waar mensen vaak in trappen: dorpen als Prazeres of Arco da Calheta liggen een paar honderd meter boven de kust. Heerlijk in de zomer, maar in januari is het temperatuurverschil met de dorpen op zeeniveau beneden echt merkbaar.

De noordkust laat zien hoe Madeira eruitzag vóór het toerisme: kliffen, watervallen die op de weg vallen, terrasvalleien. Het regent er meer, en in de winter veel meer. Verblijf hier om te wandelen, niet om bruin te worden.

São Vicente heeft een schilderachtig oud centrum een halve kilometer landinwaarts van de strook aan zee, al zijn de lavagrotten sinds 2020 gesloten. Porto Moniz in de noordwesthoek trekt dagjesmensen naar de natuurlijke lavapoelen; blijf je er overnachten, dan heb je het dorp voor jezelf zodra de bussen om vijf uur vertrekken. Santana is de uitvalsbasis voor de wandelingen bij Queimadas en Caldeirão Verde en voor de klassieke driehoekige rieten huisjes. Ponta Delgada is vlak en rustig en heeft een zeewaterzwembad.

De busverbindingen hier zijn schaars, soms één of twee per dag. Het noorden werkt het best met een auto.

• Geen auto, eerste bezoek: het centrum van Funchal of de oude stad. Al het andere volgt vanaf het busstation.
• Auto, winter, zon gewenst: de zuidwestkust op zeeniveau. Ponta do Sol of Calheta.
• Wandelaars: splits je verblijf. Een paar nachten in Santana of São Vicente voor de noordelijke levada's, de rest in Funchal.
• Snel nog een nacht voor de vlucht: Santa Cruz of Machico.
• Uitzicht gewenst: de heuvels boven Funchal, en neem een trui mee voor de avonden.

Accommodatie loopt uiteen van pensions en eenvoudige appartementen vanaf zo'n € 50 per nacht tot de grote oude quinta's. Het eiland is goedkoper dan het grootste deel van West-Europa, maar duurder dan het platteland op het Portugese vasteland. Boek voor december tot en met februari eerder: winterzon is het drukke seizoen, en de best gelegen appartementen in Funchal zijn maanden van tevoren weg. Valt 31 december in je reisperiode, dan lees je in onze gids voor oudejaarsavond welke uitvalsbasis past bij de vuurwerknacht. De carnavalsweek in februari is de andere uitzondering; daarover gaat onze gids voor carnaval 2027.

Kijk je naar de heuvels van Funchal? Onze partnerappartementen van Madeira with Views liggen boven de baai in São Gonçalo, met het amfitheateruitzicht waar dit artikel steeds over begint.

Kun je beter in Funchal verblijven of daarbuiten? In Funchal, tenzij je een auto hebt. Het busnet waaiert uit vanuit de hoofdstad, dus een landelijke uitvalsbasis zonder auto betekent dat je je dagen rond schaarse dienstregelingen moet plannen.

Welk deel van Madeira heeft het beste weer? De zuidwestkust tussen Ribeira Brava en Paúl do Mar krijgt de meeste zon, vooral in de winter. Het noorden is het hele jaar koeler en natter.

Maakt de hoogte uit bij het kiezen van een accommodatie? Ja. Zelfs 300 meter boven zeeniveau is in de winter merkbaar koeler, en op de hoogvlakte is het echt koud. Controleer de hoogte van een landelijke quinta voordat je een verblijf in januari boekt.

Waar verblijf je voor levadawandelingen? De meeste levada's zijn met de auto als dagtocht vanuit Funchal bereikbaar. Voor de grote noordelijke wandelingen (Caldeirão Verde, de toppen) bespaart een nacht of twee in Santana je lange ritten.